Nieuwe vrienden maken als volwassene: waarom het moeilijker wordt en wat wel werkt

In het kort

Vrienden maken wordt na je studietijd moeilijker, en dat ligt niet aan jou. Vriendschap ontstaat uit nabijheid en herhaald, ongepland contact, precies wat een school of campus vanzelf regelt en het volwassen leven niet. Onderzoek van communicatiewetenschapper Jeffrey Hall laat zien dat er gemiddeld zo'n 50 uur samen nodig is om van kennis naar gewone vriend te gaan, ongeveer 90 uur om echte vrienden te worden en meer dan 200 uur voor een goede vriendschap. Je bent bovendien niet de enige: wereldwijd voelt ongeveer 1 op de 6 mensen zich eenzaam. Wat wel werkt is minder spannend dan je hoopt, en effectiever: dezelfde mensen vaker zien, samen iets doen in plaats van over jezelf praten, en stap voor stap iets echts vertellen.

Waarom het vroeger vanzelf ging

Denk terug aan hoe je je huidige vrienden hebt leren kennen. Waarschijnlijk niet doordat je besloot een vriend te maken. Je zat naast iemand in de klas. Je woonde op dezelfde gang. Je zag elkaar elke dinsdag bij dezelfde training. En op een gegeven moment, zonder dat iemand het aankondigde, waren jullie vrienden.

Dat is geen toeval. Sociale psychologen noemen dit het propinquity-effect: de kans dat er vriendschap ontstaat hangt sterk samen met hoe vaak je iemand tegenkomt zonder dat je dat gepland hebt. Het klassieke onderzoek hiernaar stamt uit 1950, toen Leon Festinger en zijn collega's in kaart brachten wie er in een studentenwooncomplex met wie bevriend raakte. De uitkomst was ontnuchterend: niet gedeelde interesses of persoonlijkheid voorspelden vriendschap het best, maar de afstand tussen de voordeuren.

Nabijheid alleen is niet genoeg. Er moeten drie dingen samenkomen. Je komt elkaar regelmatig tegen. Dat contact is niet gepland, dus niemand hoeft iets te organiseren. En de omgeving voelt veilig genoeg om je masker te laten zakken.

School, studie en je eerste bijbaan leveren die drie dingen gratis. Daarna verdwijnen ze bijna allemaal tegelijk. Je verhuist, je werkt, je agenda vult zich met dingen die moeten. Het toevallige contact valt weg, en wat ervoor in de plaats komt is iets veel ongemakkelijkers: je moet vriendschap voortaan expliciet organiseren. Afspreken. Voorstellen. Vragen of iemand zin heeft.

Dat voelt als falen. Alsof jij het verleerd bent. Maar er is niets aan jou veranderd. Alleen de omstandigheden waarin vriendschap vanzelf ontstond, zijn er niet meer.

Hoeveel tijd kost een vriendschap eigenlijk?

Hier wordt het concreet. Jeffrey Hall, hoogleraar communicatiewetenschap aan de University of Kansas, onderzocht in 2018 hoeveel uur mensen samen doorbrengen voordat ze elkaar vriend gaan noemen. Hij volgde onder meer mensen die net verhuisd waren en dus opnieuw moesten beginnen.

Van	Naar	Ongeveer nodig
Kennis	Gewone vriend	50 uur
Gewone vriend	Echte vriend	90 uur
Echte vriend	Goede vriend	meer dan 200 uur

Lees die tabel nog een keer, want er zit iets bevrijdends in. Vijftig uur is niet niets, maar het is ook geen mysterie. Het is één keer per week koffie gedurende een jaar. Het is een cursus van tien weken. Het is drie keer sporten in de maand, een half jaar lang.

Twee kanttekeningen. Uren op het werk tellen minder zwaar mee, omdat je daar samen bezig bent met iets wat allebei moet en niet met elkaar. En het gaat om vrije tijd waarin je aandacht bij de ander is, niet om naast elkaar in dezelfde ruimte zitten.

Wat deze cijfers vooral doen, is het probleem verplaatsen. De vraag is niet meer "waarom klikt het niet". De vraag is: kom ik deze persoon vaak genoeg tegen om er ooit vijftig uur mee door te brengen? Bij de meeste mensen die je één keer ontmoet is het antwoord nee. Niet omdat er iets mis was met de ontmoeting.

Je bent hier niet de enige in

Het gevoel dat iedereen om je heen een volle vriendengroep heeft en jij niet, klopt bijna nooit. De cijfers laten iets anders zien.

De Wereldgezondheidsorganisatie bracht in juni 2025 een groot rapport uit over sociale verbinding. Wereldwijd voelt ongeveer 1 op de 6 mensen zich eenzaam. Onder jongeren en jongvolwassenen ligt dat aandeel eerder hoger dan lager. In Nederland voelde in 2024 ongeveer 10 procent van de 15-plussers zich sterk eenzaam, volgens het CBS.

De WHO brengt sociale disconnectie bovendien in verband met naar schatting ruim 871.000 sterfgevallen per jaar. Dat is een schatting en een samenhang, geen bewezen oorzaak, en het is goed om dat verschil scherp te houden. Een grote meta-analyse van Julianne Holt-Lunstad en collega's uit 2015 kwam tot een vergelijkbaar beeld: eenzaamheid hangt samen met ongeveer 26 procent meer kans op vroegtijdig overlijden.

Je komt op internet vaak de zin tegen dat eenzaamheid net zo dodelijk is als vijftien sigaretten per dag. Die vergelijking is een versimpeling van een studie die iets anders mat, namelijk gebrek aan sociale relaties, en die effectgroottes vergeleek in plaats van sigaretten te tellen. Het punt blijft staan, maar de sigaretten kun je vergeten.

Waar het op neerkomt: als jij het moeilijk vindt om nieuwe mensen te leren kennen, doe je mee met een hele grote groep die dat toevallig niet hardop zegt. We schreven eerder over hoe Mittir bijdraagt aan de duurzame ontwikkelingsdoelen, waaronder de aanpak van precies dit probleem.

Wat wel werkt

Er bestaat een genre advies dat neerkomt op "ga naar een meetup en wees jezelf". Dat is geen advies, dat is een aansporing. Dit is wat er uit onderzoek naar voren komt.

Herhaling verslaat intensiteit

Eén geweldige avond met iemand levert minder op dan zes gewone dinsdagen. Dat volgt direct uit zowel het propinquity-effect als uit Halls urental. Je bouwt geen vriendschap in een piek, je bouwt hem in herhaling.

Praktisch betekent dit: kies dingen die terugkomen. Een wekelijkse training boven een festival. Een leesclub boven een borrel. Een vaste sportgroep boven losse afspraken. Alles wat vanzelf opnieuw plaatsvindt, doet het werk dat de campus vroeger deed.

Samen iets doen slaat praten over jezelf

Het is makkelijker om naast iemand te staan dan tegenover iemand. Als jullie allebei bezig zijn met iets, koken, klimmen, wandelen, repareren, ontstaan gesprekken zonder dat ze gevoerd moeten worden. Stiltes vallen niet op. Er is altijd een onderwerp.

Een gedeelde activiteit lost bovendien het lastigste probleem op: hij geeft je een reden om elkaar volgende week weer te zien, zonder dat iemand dat spannend hoeft te maken.

Vertel stap voor stap iets echts

In 1997 lieten Arthur Aron en collega's vreemden 45 minuten lang 36 steeds persoonlijkere vragen aan elkaar stellen. Een controlegroep maakte 45 minuten small talk. De eerste groep voelde zich daarna aanzienlijk meer verbonden met elkaar.

Het gaat hier om het gevoel van nabijheid direct na afloop, niet om bewezen blijvende vriendschap, en al helemaal niet om de populaire draai dat je er verliefd van wordt. Maar het onderliggende mechanisme is echt: oplopende, wederzijdse zelfonthulling versnelt verbinding. Iemand vertelt iets kleins en echts, jij ook, en zo komen jullie langzaam ergens.

Dat betekent niet dat je bij de eerste koffie je jeugdtrauma's op tafel legt. Het betekent dat je één laag dieper gaat dan het weer, en kijkt of de ander meekomt.

Laat tijd bestaan zonder doel

De derde voorwaarde voor vriendschap, een omgeving waarin mensen hun masker laten zakken, kun je niet forceren. Je kunt er alleen ruimte voor maken. Dat betekent afspraken zonder agenda, avonden die mogen uitlopen, en het accepteren dat de eerste paar keer een beetje ongemakkelijk zijn.

Ongemak is geen teken dat het niet werkt. Ongemak is wat er gebeurt vlak voordat het werkt.

Waarom een foto het slechtste startpunt is

Bijna elke app die belooft je nieuwe mensen te laten ontmoeten, begint met een foto. Je ziet een gezicht, je beslist in een fractie van een seconde, en dan pas kijk je of er meer is. Meestal kom je aan dat meer niet toe.

Leg dat naast wat we net doorlopen hebben. Vriendschap komt uit herhaald contact, gedeelde bezigheden en langzaam opgebouwde zelfonthulling. Een foto voorspelt geen van die drie. Hij voorspelt alleen of iemand je gezicht mooi genoeg vindt om door te lezen.

Erger nog: het beoordelen op uiterlijk maakt precies de mensen onzichtbaar met wie je uren had kunnen praten. Iemand die op een beeld langs je heen zou glijden, blijkt in een gesprek degene met wie het klikt. En andersom.

Daarom houdt Mittir je foto eerst verborgen. Je leert iemand kennen op interesses en op wat diegene zegt. Je begint met een gesprek, of met iets wat jullie samen gaan doen. Je foto deel je pas als jullie er allebei aan toe zijn. Dat is geen trucje, het is het hele idee, en we schreven er uitgebreider over in waarom Mittir bestaat.

Mittir is geen datingapp. Je gebruikt het om nieuwe mensen en vrienden te leren kennen, en om samen dingen te ondernemen. Of daar meer uit voortkomt, bepaal je zelf.

Zo begin je deze week

Geen inspiratie, wel iets om te doen.

1. Kies één ding dat wekelijks terugkomt. Niet iets nieuws en groots. Een sport, een cursus, een vrijwilligersklus, een vaste avond. Het criterium is niet of het leuk klinkt, maar of dezelfde mensen er volgende week weer zijn.
2. Ga vier keer, voordat je iets vindt van hoe het gaat. De eerste keer is altijd raar. De vierde keer herkent iemand je. Dat is het hele verschil.
3. Doe de tweede uitnodiging. De meeste beginnende vriendschappen sterven omdat niemand na de eerste keer opnieuw voorstelt. Wees degene die dat wel doet. Het voelt kwetsbaarder dan het is.
4. Vertel één ding dat je normaal niet zou vertellen. Klein mag. Wat je die week bezighield, waar je bang voor was, waar je blij van werd. Kijk wat de ander teruggeeft.
5. Reken in maanden, niet in avonden. Vijftig uur is een half jaar aandacht. Wie na drie keer concludeert dat het niet klikt, stopt precies te vroeg.

Veelgestelde vragen

Is het normaal dat ik als volwassene moeilijk vrienden maak?

Ja. De omstandigheden die vriendschap op school en tijdens je studie vanzelfsprekend maakten, herhaald en ongepland contact in een vertrouwde omgeving, verdwijnen daarna vrijwel volledig. Dat je het moeilijker vindt, zegt iets over je omstandigheden en niets over jou.

Hoe lang duurt het om iemand een vriend te noemen?

Uit onderzoek van Jeffrey Hall komt gemiddeld ongeveer 50 uur samen doorgebracht tot een gewone vriendschap, ongeveer 90 uur tot een echte vriendschap en meer dan 200 uur tot een goede vriendschap. Uren op het werk tellen daarbij minder zwaar mee.

Ik ben verlegen. Werkt dit dan ook?

Waarschijnlijk beter dan het alternatief. Juist verlegen mensen hebben baat bij gedeelde activiteiten, omdat je dan niet hoeft te presteren in een gesprek. Je staat naast iemand, jullie zijn allebei met iets bezig, en het gesprek komt vanzelf op gang.

Wat als ik net verhuisd ben en niemand ken?

Dan begin je met stap één: iets kiezen dat wekelijks terugkomt in je nieuwe stad. De eerste maanden voelen leeg, en dat is precies wat je zou verwachten als je de urentabel serieus neemt. Het is geen teken dat het niet gaat lukken.

Is Mittir een datingapp?

Nee. Mittir is bedoeld om nieuwe mensen en vrienden te leren kennen en samen dingen te doen. Je foto blijft eerst verborgen, zodat je iemand leert kennen om wie die is. Of er meer uit voortkomt, bepalen jullie zelf.

Bronnen

• Hall, J.A., How many hours does it take to make a friend?, Journal of Social and Personal Relationships (2019)
• Festinger, L., Schachter, S., & Back, K., Social Pressures in Informal Groups (1950), grondslag van het propinquity-effect
• Aron, A. e.a., The Experimental Generation of Interpersonal Closeness, Personality and Social Psychology Bulletin (1997)
• WHO, Social connection linked to improved health and reduced risk of early death (2025)
• CBS, 10 procent van de 15-plussers sterk eenzaam in 2024 (2025)
• Holt-Lunstad, J. e.a., Loneliness and Social Isolation as Risk Factors for Mortality, Perspectives on Psychological Science (2015)